Een Tweezijdige Verbinding
Volgens onderzoek gepubliceerd door PubMedical Centra kan de connectie tussen de darmmicrobiota en de menselijke gezondheid niet alleen verband houden met gastro-intestinale aandoeningen, maar ook met psychologische stoornissen[1].
De darmflora speelt een essentiële rol in zowel de menselijke gezondheid als het immuunsysteem. Dit systeem is van groot belang in de tweezijdige communicatie tussen de darmen en de hersenen.
Ditzelfde onderzoek beschrijft een verband tussen metabole aandoeningen zoals obesitas en diabetes mellitus, evenals neuropsychiatrische stoornissen zoals schizofrenie, autismespectrumstoornissen, angststoornissen en ernstige depressieve stoornissen.
Om deze reden wordt de darm ook wel het ’tweede brein’ genoemd.
Wat is de darm-hersenas?
Een studie uitgevoerd door het Biocodex Microbiota Instituut definieert de darm-hersenas als een tweezijdig communicatienetwerk tussen de darmen en de hersenen. Dit houdt in dat de darmen signalen naar de hersenen sturen en vice versa. De darm-hersenas bestaat uit drie communicatiepaden:
- Het neuronale pad: Dit verloopt voornamelijk via de nervus vagus en het enterisch zenuwstelsel.
- Het endocriene pad: Dit functioneert via de afscheiding van hormonen zoals cortisol, adrenaline en serotonine.
- Het immuunsysteem: Dit pad speelt ook een belangrijke rol in de interactie tussen de darmen en de hersenen.
De darm-hersenas heeft invloed op gedrag, cognitie (geheugen), emoties, stemming, verlangens en perceptie. Er zijn verschillende factoren die deze communicatie beïnvloeden, waaronder:
- Stress
- Levensstijl en eetgewoonten
- Lichamelijke activiteit
- Sociaal-culturele omgeving
- Medicatiegebruik
- Slaap en het circadiaans ritme
“Wat er in je darmen gebeurt, heeft invloed op hoe je je voelt en vice versa”
Hersenen Vs Emoties
Depressie en angststoornissen behoren tot de meest voorkomende emotionele problemen in onze samenleving. Onderzoek toont aan dat een verstoorde darmmicrobiota de tweezijdige communicatie tussen de darmen en de hersenen negatief kan beïnvloeden. Met name de hippocampus en de amygdala, die een belangrijke rol spelen in stemming en emotionele regulatie, worden hierdoor aangetast. Dit kan leiden tot verhoogde stressniveaus en bijdragen aan depressie en angst.
Een andere interessante studie, uitgevoerd in Rotterdam en Amsterdam en gepubliceerd in Nature Communications[1], toont aan dat de samenstelling van de darmbacteriën gerelateerd is aan depressieve gevoelens. De onderzoekers benadrukken dat de microbiota uniek is voor elke persoon en wordt beïnvloed door cultuur, sociale omgeving en levensfase. Hierdoor heeft de darmflora niet alleen impact op fysieke gezondheid, maar ook op het emotionele welzijn.
Dit is grotendeels te danken aan neurotransmitters, chemische stoffen die door zenuwcellen worden gebruikt om signalen door te geven. Neurotransmitters reguleren de communicatie in het zenuwstelsel en hebben invloed op ons gedrag en onze emoties.
Belangrijke neurotransmitters en hormonen
- Serotonine: Bekend als het “gelukshormoon”, wordt ongeveer 90% van deze neurotransmitter in de darmen geproduceerd. Serotonine reguleert niet alleen de spijsvertering, maar ook stemming, leervermogen, geheugen, eetlust en slaap.
“Dr. Jesse Bracamonte, huisarts bij de Mayo Clinic in Arizona (VS), stelt dat serotonine invloed kan hebben op de stemming, het leervermogen, het libido en zelfs wondgenezing”[1].
- Dopamine: Bekend als het “beloningshormoon”, wordt voornamelijk in de hersenen geproduceerd en speelt een cruciale rol in motivatie, plezier en het behalen van doelen. Dopamine is ook betrokken bij geheugen, leerprocessen en de duur van herinneringen.
Door het belang van deze neurotransmitters wordt gesteld dat een gezonde darmmicrobiota bijdraagt aan een stabiel emotioneel welzijn.
“De darmmicrobiota reguleert verschillende fysiologische functies en een verstoring hiervan kan bijdragen aan de ontwikkeling van metabole, mentale en auto-immuunziekten.”
De Cirkel van Gezondheid
In het tijdschrift Psycholoog.nl benadrukt psychologe Anne-Floor Dechering[1]:
“Lichaam en geest zijn intrinsiek met elkaar verbonden. Onderzoek naar gezondheid en welzijn laat steeds duidelijker zien hoe deze relatie functioneert. Stress is een van de meest tastbare voorbeelden. Wanneer we gestrest zijn, voelen we dat niet alleen mentaal, maar reageert ons lichaam ook fysiek. Dit kan zich onder andere uiten in darmproblemen.”
Ze stelt dat het essentieel is om zowel lichamelijke als mentale aspecten in overweging te nemen bij het aanpakken van gezondheidsproblemen, inclusief darmklachten. Het behandelen van onderliggende stressfactoren kan helpen bij het verminderen van darmklachten en het bevorderen van algemeen welzijn.
Het Belang van een Gezonde Darmflora
Kort samengevat is er een sterke relatie tussen algemene gezondheid en een gezonde darmflora. De darmen doen veel meer dan alleen voedsel verteren: de bacteriën in de darmflora hebben een grote invloed op zowel fysiek als mentaal welzijn. Daarom wordt vaak gezegd:
“We zijn wat we eten.”
De connectie tussen darmen, hersenen en emoties is fascinerend en essentieel voor een gezond en gebalanceerd leven. Door deze drie aspecten in harmonie te brengen, voelen we ons beter en maken we bewustere keuzes op het gebied van voeding en levensstijl.
Meten is Weten
Heb je aanhoudende darm- of spijsverteringsklachten? Of ben je benieuwd wat er precies in je lichaam gebeurt? Dan kan een microbiometest interessant zijn. Op basis van deze test kan ik je helpen inzicht te krijgen in jouw situatie. Tijdens een consult krijg je een uitgebreide uitleg, praktische adviezen en een behandelplan om de balans in jouw lichaam te herstellen.
Wist je dat?
Dr. Emily Leeming, wetenschapper aan King’s College London, beschrijft in haar boek Onrustige darmen, overprikkeld brein een interessante ontdekking: De communicatie tussen de darmen en de hersenen verloopt in een verhouding van 90%-10%. Dit betekent dat 90% van de signalen van de darmen naar de hersenen wordt gestuurd en slechts 10% van de hersenen naar de darmen en de rest van het lichaam. Dit onderstreept het belang van een gezonde darmflora voor cognitieve functies en emotioneel welzijn.
Door goed voor ons microbioom te zorgen, vergroten we de kans op een lang en gezond leven.
Dr. Emily Leeming
